Türkiye’de kimler Wikipedia’ya girebiliyor, Booking.com’da rezervasyon yapıyor, PayPal kullanıyor?

Türkiye’de Wikipedia, Booking.com ve PayPal gibi yasaklı sitelere ve uygulamalara erişmek için farklı yöntemler tercih ediliyor.

Fakat benim burada bahsetmek istediğim Türkiye’deki yasaklı sitelere nasıl girebileceğiniz değil, kimlerin hiçbir çaba sarf etmeden Wikipedia.com‘a girdiği, Booking.com‘dan rezervasyon yaptığı ve PayPal‘i kullanabildiğidir. 

PayPal‘in Türkiye’deki faaliyet lisansı iptal edildi ve şirket operasyonlarını 6 Haziran 2016’da durdurdu.

Booking.com haksız rekabete yol açtığı ve vergi ödemediği gerekçesi ile dava edildi ve 2017 yılında Türkiye’deki faaliyetleri kısıtlandı. Türkiye’den giriş yapıp yurt dışındaki otellerde rezervasyon yapabiliyorsunuz ama Türkiye’deki otelleri göremiyorsunuz. Fakat siteye yurt dışından giriş yaparsanız Türkiye’deki otellerde rezervasyon yapmanız hala mümkün.

Wikipedia.org‘a erişim 2017 yılından beri tamamen engelli. Fakat Wikipedia’ya wikizeroo.org alan adı ile erişilebiliyor ya da girmek istediğiniz sayfada “wikipedi.org”un önüne rakamla sıfır “0” yazarsanız sayfanız açılıyor.

(https://tr.0wikipedia.org/wiki/Istanbul gibi)

Yasaklı sitelere hiçbir ekstra çaba sarf etmeden girebilenler

Evet doğru. Bu kişiler ne VPN kullanıyor, ne de IP değiştirmeleri gerekiyor! Tek yaptıkları şey Türkiye’de kablosuz ağlara bağlanmadan telefonlarındaki mobil veriyi kullanmak.

Bu ayrıcalıktan faydalananlar yurt dışında kullandıkları sim kart ile Türkiye’ye gelen kişilerdir. Bunlar yabancı turistler olabilir, tatile gelen gurbetçiler veya bilinçli olarak yabancı ülke sim kartı kullanmayı tercih edenler olabilir.

Ben ise bu özelliği kendim yeni fark ettim. İngiltere’de kullandığım servis sağlayıcısı Vodafone, paketimi aynı şekilde Türkiye’de de kullanmama izin veriyor.

Gelmeden önce araştırdım, Türkiye’de bulunacağım 1 yıllık süre içerisinde eve internet bağlatıp, telefonum için mobil internet paketi satın almak daha maliyetli çıktı.

Ben de ayda 10£ (~75TL) vererek kullandığım, İngiltere ve Türkiye numaralarıyla sınırsız konuşma, sınırsız SMS ve sınırsız mobil internet paketimi kullanmaya devam ettim.

Eve kablosuz internet bağlatmak yerine, bulunduğum yerde telefonumun hotspot (mobil internet paylaşımı) özelliğini açıyorum, evdeki bilgisayarları da şimdi o şekilde internete bağlıyorum.

İngiltere sim kartının Türkiye’de Londra IP’si alması

Hattımı Türkiye’de kullanırken telefonumda görünen ibare “Vodafone TR” fakat IP adresimin kaynağı Londra olarak gözüküyor.

Bilgisayarımın da IP adresi aynı şekilde İngiltere olarak gözüküyor. Mesela bu yazıyı İstanbul’da yazarken iplocation.com internet sitesinden kontrol ettiğimde aşağıdaki sonuç ortaya çıkıyor.

Durum böyle olunca, booking.comdaki aramalarda Türkiye’deki oteller de görünüyor ve rezervasyon yapılabiliyor.

“Türkiye’de kimler Wikipedia’ya girebiliyor, Booking.com’da rezervasyon yapıyor, PayPal kullanıyor?” yazısını okumaya devam et

5 adımda 5 dakikada yurt dışına para göndermek ‘ücretsiz’

Son yıllarda gelişen teknoloji para transferini Dünya çapında hızlandırırken maliyetleri de neredeyse sıfırladı.

Bugün İngiltere’de EFT ile gönderilen paranın alıcı hesabına ulaşması 1 saniye dahi sürmüyor.

Fakat yurt dışına para göndermek hala o kadar kolay değil.

Bankalar aracılığıyla yapılan işlemler hem maliyetli, hem de paranın alıcıya ulaşması günler sürebiliyor.

Hatta ücretini ödeyip transferi yaparsınız, paranız karşı tarafa geçer, fakat oradaki banka alıcıdan yine komisyon alabilir.

Böyle bir sürprizle karşılaşmamak için, yurt dışı para transferini bankalardan çok daha ucuza hatta ‘ücretsiz‘ nasıl yapacağınızı anlatıyorum.

Adım 1: TransferWise’a kaydolun

TransferWise internet sitesinden ücretsiz kaydolun.

Gereken tek şey e-posta adresi. Dilerseniz Google ya da Facebook hesabı ile de tek tıkla üye olabilirsiniz. (İşlemleri Türkçe yapabilirsiniz.)

TransferWise yurtdışına para göndermek ucuz

Adım 2: Gönderilecek para miktarı

Hangi para biriminden nereye ne kadar para göndermek istediğinizi yazın. Davet bağlantısını kullanırsanız 500£’a kadar ücret ödemezsiniz. 

Screenshot 2019-08-06 11.42.27

https://transferwise.com/i/ilkerg5

Adım 3: Alıcının hesap bilgileri

Kendinize, bir başkasına, şirket veya derneğe para gönderebilirsiniz. Bunun için IBAN numarası yeterli.

Screenshot 2019-08-06 11.45.20

Adım 4: Gönderinizi onaylayın

IBAN numarasını girdikten sonra ödemenizi gözden geçirip onaylayın.

Siz ne kadar gönderiyorsunuz, alıcı ne kadar alacak ve kaç saat içinde ulaşacak tüm detayları görebilirsiniz. Ayrıca alıcı için açıklama da yazabilirsiniz.

Screenshot 2019-08-06 11.46.46Adım 5: Ödemenizi yapın

Alıcıya 3,103.86 TRY ulaşması için 500 Avro gönderiyi nasıl yapacağınızı seçin.

En hızlı yöntem banka veya kredi kartı numaranızı girerek gönderi yapmak. Diğer seçeneklerden biri de TransferWise’a banka transferi yapmak.

Yani siz TransferWise’ın Avrupa’daki hesabına 500 Avro gönderiyorsunuz, onlar da 3,103.86 TRY’yi Türkiye’deki alıcıya gönderiyor.

Screenshot 2019-08-06 11.47.15

Türkiye’den yurt dışına gönderilerde henüz banka veya kredi kartı seçeneği yok, o nedenle sadece banka transferi yöntemi kullanılıyor.

Eğer 1000£ üstü gönderi yapmak isterseniz kimlik doğrulaması yapmanız gerekebilir.

“5 adımda 5 dakikada yurt dışına para göndermek ‘ücretsiz’” yazısını okumaya devam et

İngilizler neden sol elle yemek yemezler?

İngilizler sofrada sol elleriyle yemek yemezler, çünkü şeytanın onu kontrol ettiğini düşünürler.

Tabaklarında tek bir pirinç tanesi bırakmazlar, yemek bitmeden sofradan kalkmazlar, konuşmak için izin isterler…

Bunlar 16. yüzyıl İngiltere’sinin sofra kuralları. Günümüz Türkiye’sine ne kadar da benziyor! Yoksa anne-babalarımızın Türkiye’sine mi demeli?

Geçtiğimiz hafta William Shakespeare‘in doğduğu kasaba Stratford-Upon-Avon’da annesi Mary Arden Çiftliğini ziyaret ettik.

Shakespeare’in yaşadığı dönem İngiltere’de Tudor hanedanı iktidarda. 1485-1603 arasındaki o yıllara da Tudor dönemi deniyor.


Çiftlikte her gün saat 13.00’da bir Tudor yemeği canlandırması oluyor. Gösterinin adı “Tudor dinner.”

Çiftlik 17.00’dan sonra kapalı olduğu için akşam yemeğini öğlene çekmişler diye düşünüyorduk, fakat öyle değilmiş.

16. yüzyılda henüz öğle yemeği (“lunch”) kavramı yokmuş, çünkü günde tek öğün yemek yeniliyor, o da günün ortasında oluyormuş, ismi de “dinner.”

Neyse, saat yaklaşınca eve girdik mutfağı bulduk. Ne görelim! Evin 16. yüzyıldan kalma mutfağında 16. yüzyıl yemekleri yapılıyor. Gerçekten yapıyorlar…

Buraya gelmeden önce, sofrada hazır yemekler olacak ve 16. yüzyıl kostümleriyle yemek yiyormuş gibi yapacaklarını düşünüyorduk.

Pek öyle olmadı. Yemek salonuna geçtik. 16. yüzyıldan kalma sofrada 16. yüzyıldan kıyafetlerle yemek yemeye başladılar. Gerçekten yediler…

Sebzeli çorba, lahana haşlama, üzerine de ahududulu tart yediler, biz de 40 dakika boyunca seyrettik. 🙂 “İngilizler neden sol elle yemek yemezler?” yazısını okumaya devam et

Havalimanı otobüsü Londra’da kayboldu

Tarih 3 Haziran 2019. Yer Birmingham. Sabah erken kalktık, kahvaltıyı yaptıktan sonra İstanbul için yola koyulduk.

Taksiye binip otobüs terminaline gittik. Saat 09:50. Otobüsün kalkış saatini bekliyoruz. 

Otobüs geldi, kapılar açıldı, şöför aşağıya inip biletleri kontrol ederek valizlerimizi bagaja yerleştirmeye başladı.

Saat 10:00. Otobüs hareket ediyor. İstikamet Gatwick Havalimanı. Tahmini seyahat süresi 5 saat 10 dakika. Yani 15:10’da varış.

Yetişmemiz gereken İstanbul uçağının kalkış saati 17:00.

Her şey olağan bir şekilde 2 saat sonra Londra sınırlarına girdik. İlk yolcu indirme noktası Marble Arch’a 12:45’de vardık.

Buradan, aktarma yapacağımız istasyona varışımız yaklaşık 15 dakika. Yani 13:30’daki havalimanı aktarma otobüsüne yetişiyoruz.

Birkaç yolcu Marble Arch’da indi ve otobüs hareket etti. Biz de toparlanmaya başladık.

15 dakika geçti. Fakat hala Victoria istasyonuna gelemedik. Telefonumdan haritayı kontrol ettim.

Tam tersi istikamete gidiyoruz! Aktarma istasyonundan uzaklaşıyoruz. “Havalimanı otobüsü Londra’da kayboldu” yazısını okumaya devam et

Üniversite mezunu askerlik: Yedek Subay, Yedek Astsubay, Erbaş/Er?

Yeni askerlik sistemi kapsamındaki ilk askerlik başvuruları 16-31 Temmuz 2019 tarihleri arasında yapılıyor.

Bedelli askerliğin sürekli hale gelmesinin yanında, erbaş/erler için zorunlu askerlik süresi 6 ay olurken, iki ve üç yıllık meslek yüksek okulu mezunları için yedek astsubaylık getirildi.

2015 yılında yedek subaylık yaparken yazdığım, şimdiye kadar 155.000’den fazla kişi tarafından okunan Askerlik değil yedek subaylık yapıyorum başlıklı yazıda tecrübelerimi anlatmıştım. Orada paylaştığım bilgileri güncellemek amacıyla şimdi bu blog yazısını yazıyorum.

Yeni sistemde başvurular e-Devlet ve askerlik şubeleri üzerinden yapılıyor. Eğer en az 4 yıllık lisans mezunu iseniz, başvuru sırasında, erbaş/er, yedek astsubay ve yedek subay tercihlerinden istediğinizi seçeceksiniz.

Eğer 2 veya 3 yıllık meslek yüksek okulu mezunu iseniz, erbaş/er veya yedek astsubay tercihlerinden birini ya da ikisini seçeceksiniz. Lise ve altı ise erbaş/er sınıfına otomatik olarak atanacaksınız.

Yaptığınız tercihler doğrultusunda atamanız ihtiyaçlar doğrultusunda Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılacak ve sonuçlar e-Devlet üzerinden duyurulacak.

Yedek Subay mı? Yedek Astsubay mı? Erbaş/er mi?

Yüksek okul mezunları olarak, eğer askerlik hizmetini bedelli olarak yapmayı düşünmüyorsanız başvuru sırasında rütbeler arasında bir tercih yapmanız gerekecek.

Duruma yakından şahit olmuş biri olarak söyleyebilirim ki askerliği erbaş/er olarak 6 ay yapmanın en avantajlı yanı süresinin kısa olması ve sorumluluğunuzun az olmasıdır. Eğer sizi dışarıya bağlayan eş, çocuk, aile içinde bakıma muhtaç biri yoksa 1 aylık eğitim ardından 5 aylık hizmet hızlı şekilde geçecektir.

Erbaş/er olarak yapmanın olumsuz yanları ise sürekli kışla içerisinde olmanız ve kalabalık koğuşlarda kalmanızdır. Hafta sonu izinleri sınırlıdır, emir komuta zinciri içinde en alttasınızdır.

Diğer taraftan yedek subay/astsubay olmanın en olumlu yanı mesai saatleri içinde çalışan maaşlı askeri personel olmanızdır. Resmi tatillerde izinlisiniz, orduevi ve askeri kamplardan faydalanabilirsiniz.

Olumsuz yanı olarak değerlendirilebilecek olan ise sizden beklenti yüksektir ve sorumluluklarınız fazladır. Eğer size verilen emir ve görevleri en iyi şekilde yapmaya gayret ederseniz bu durumu olumsuzluk olarak değerlendirmeye gerek kalmaz.

Yedek astsubay ne iş yapar?

Yedek astsubay olmaya hak kazananlar öncelikle 2 aylık yedek astsubaylık kursunu tamamlamaları gerekir. Bu kurslar piyade, tank, istihkam vb. muharip sınıflarda olabileceği gibi ulaştırma, maliye, sağlık gibi yardımcı sınıflar için de olabilir.

Kursun sonunda bitirme sınavları yapılır. Bunlar, verilen eğitimlerle ve spor branşıyla ilgilidir. Bu sınavlar neticesinde ilk %10’luk başarı dilimine girenler, ilgili görev yeri listesinden istediği birliği seçme hakkını elde ederler.

Yedek astsubaylar kıt’a görevinde, astsubay çavuş veya altı bir rütbe ile, almış olduğu askeri eğitime paralel bir göreve atanırlar. Hangi işleri yapar, benzer görevler için: Askerlik değil yedek subaylık yapıyorum

10 aylık kıt’a görevinin ardından terhis olurlar veya isteğe bağlı olarak astsubaylığa geçiş başvurusu yaparlar. Bu başvurunun yöntemi ve değerlendirme kriterleri henüz açıklanmadı.

Astsubaylığa geçiş usulü belirlenene kadar, astsubaylık duyuruları personeltemin.msb.gov.tr internet sitesi üzerinden takip edilebilir.

Yedek subay ne iş yapar?

Yedek subayın eğitim ve kıt’a göreviyle ilgili detaylı yazıyı buradan okuyabilirsiniz.

Yeni askerlik sisteminde, yedek subaylar da 10 aylık kıt’a görevinin sonunda subaylığa geçiş için başvuru yapabilirler.

Erbaş/er olarak askerlik yapanlar da 5 aylık kıt’a görevinin ardından sözleşmeli erbaş/er veya uzman erbaş olarak askerliğe 6 ay daha maaş alarak devam edebilirler. Bu sürenin ardından astsubaylığa geçiş başvurusu yapabilirler. “Üniversite mezunu askerlik: Yedek Subay, Yedek Astsubay, Erbaş/Er?” yazısını okumaya devam et

İngiltere’de işletmeler neden gelir vergisi ödemiyor

İngiltere’de işletmeniz eğer limited değil de şahıs şirketi ise yıllık kârınız 12.500£’a ulaşmadıysa gelir vergisi ödemiyorsunuz.

12.500£’u geçtikten sonra 50.000£’a kadar, 12.500£’dan sonrası için %20 oranında gelir vergisi ödersiniz.

Örneğin işletmenizin yıllık geliri 40.000£, giderleri 25.000£ oldu. Kârınız 15.000£.

Vergilendirilecek kâr: 15.000£-12.500£=2.500£

Yani ödeyeceğiniz gelir vergisi 2.500£’un %20’si olan 500£.

50.000£ ve 150.000£ arasındaki kâr için %40, 150.000£ ve yukarısı için de %45 oranında gelir vergisi ödersiniz.

12.500£’luk muafiyet herhangi bir koşula bağlı olmaksızın tüm şahıs şirketleri için geçerli. “İngiltere’de işletmeler neden gelir vergisi ödemiyor” yazısını okumaya devam et

İmza atmadan kira sözleşmesi yapmak, banka hesabı açmak, eve internet bağlatmak

Neden ıslak imza atmak zorundayız? Sözlü beyan ile anlaşma yapamaz mıyız?

Kimileri “o günler geçmişte kaldı, güven bitti,” kimileri de “kanunlara aykırı, hukuki değil” diyebilir. 

Fakat Dünya’nın bir köşesinde, sözlü beyanla anlaşma yapmak ve abonelik başlatmak olağan hale gelmiş durumda. 

Neresi burası?

Birleşik Krallık (Türkçede yaygın olarak kullanılan şekliyle İngiltere) “İmza atmadan kira sözleşmesi yapmak, banka hesabı açmak, eve internet bağlatmak” yazısını okumaya devam et