Dünya’daki ilk yapay zeka yasasının detayları ve yasaklanan sistemler

Öncelikle bazı yapay zeka sistemleri yasaklanıyor. Bunlar arasında;
1) Bilişsel davranışsal manipülasyon,
2) İnternetten veya mobese görüntülerinden yüz tanıma verilerinin amaçsız toplanması,
3) İş yerinde ve eğitim kurumlarında duygu tanıma sistemleri,
4) Sosyal skorlama,
5) Hassas verileri (cinsel yönelim veya dini inançlar gibi) çıkarmak için biyometrik kategorizasyon yapan sistemler var.

Yasaklanan uygulamaların yanında, diğer tüm yapay zeka sistemleri risk düzeylerine göre sınıflandırılıyor. Bu sınıflandırma aşağıdaki gibi:
1) Kabul Edilemez Risk,
2) Yüksek Risk,
3) Sınırlı Risk,
4) Minimal veya Hiçbir Risk.

Her kategori, belirli gereklilikler ve düzenlemeler içeriyor.

Yüksek risk kategorisi, insan sağlığı, güvenliği veya temel hakları üzerinde önemli etkisi olabilecek AI sistemlerini kapsıyor. Örnekler arasında kritik altyapı yönetimi, eğitim ve mesleki eğitim, işe alım ve çalışan yönetimi, kamu ve özel hizmetlere erişim gibi alanlarda kullanılan AI sistemleri bulunuyor.

Yüksek riskli bir AI ürünü geliştirmek isteyenler, AB’nin belirlediği uygunluk değerlendirme sürecinden geçecek. Bu süreç, ürünün piyasaya sürülmeden önce tüm yasal gereksinimleri karşıladığını doğrulamayı amaçlıyor.

Yasaya uymamanın ciddi mali cezaları olacak. AB Parlamentosu, en yüksek cezayı 40 milyon Euro veya dünya çapında yıllık cirosunun %7’si olarak önerdi.

Genel olarak bu yasanın hedefi, yapay zekanın toplum üzerindeki etkilerini düzenleyerek, insan haklarına ve özgürlüklere saygı gösterilmesini ve AI’nın kötüye kullanılmasının önlenmesi olarak özetlenebilir.

Bu arada, askeri amaçlarla kullanılacak yapay zeka sistemleri için herhangi bir kısıtlama yok. Ayrıca, araştırma ve geliştirme amacıyla yapılan sistemler de bu yasadan muaf olacak.

İlk taslak 2021’de sunulmuştu. AB içinde taraflar bugün anlaşmaya vardı. Bundan sonra teknik süreç var. Mayıs 2024’ten önce yasalaşması bekleniyor. Sonrasında 2 yıl geçiş süreci olacak. Bu süre zarfında ülkeler gerekli altyapıları oluşturacak.