Türkiye’de kimler Wikipedia’ya girebiliyor, Booking.com’da rezervasyon yapıyor, PayPal kullanıyor?

Türkiye’de Wikipedia, Booking.com ve PayPal gibi yasaklı sitelere ve uygulamalara erişmek için farklı yöntemler tercih ediliyor.

Fakat benim burada bahsetmek istediğim Türkiye’deki yasaklı sitelere nasıl girebileceğiniz değil, kimlerin hiçbir çaba sarf etmeden Wikipedia.com‘a girdiği, Booking.com‘dan rezervasyon yaptığı ve PayPal‘i kullanabildiğidir. 

PayPal‘in Türkiye’deki faaliyet lisansı iptal edildi ve şirket operasyonlarını 6 Haziran 2016’da durdurdu.

Booking.com haksız rekabete yol açtığı ve vergi ödemediği gerekçesi ile dava edildi ve 2017 yılında Türkiye’deki faaliyetleri kısıtlandı. Türkiye’den giriş yapıp yurt dışındaki otellerde rezervasyon yapabiliyorsunuz ama Türkiye’deki otelleri göremiyorsunuz. Fakat siteye yurt dışından giriş yaparsanız Türkiye’deki otellerde rezervasyon yapmanız hala mümkün.

Wikipedia.org‘a erişim 2017 yılından beri tamamen engelli. Fakat Wikipedia’ya wikizeroo.org alan adı ile erişilebiliyor ya da girmek istediğiniz sayfada “wikipedi.org”un önüne rakamla sıfır “0” yazarsanız sayfanız açılıyor.

(https://tr.0wikipedia.org/wiki/Istanbul gibi)

Yasaklı sitelere hiçbir ekstra çaba sarf etmeden girebilenler

Evet doğru. Bu kişiler ne VPN kullanıyor, ne de IP değiştirmeleri gerekiyor! Tek yaptıkları şey Türkiye’de kablosuz ağlara bağlanmadan telefonlarındaki mobil veriyi kullanmak.

Bu ayrıcalıktan faydalananlar yurt dışında kullandıkları sim kart ile Türkiye’ye gelen kişilerdir. Bunlar yabancı turistler olabilir, tatile gelen gurbetçiler veya bilinçli olarak yabancı ülke sim kartı kullanmayı tercih edenler olabilir.

Ben ise bu özelliği kendim yeni fark ettim. İngiltere’de kullandığım servis sağlayıcısı Vodafone, paketimi aynı şekilde Türkiye’de de kullanmama izin veriyor.

Gelmeden önce araştırdım, Türkiye’de bulunacağım 1 yıllık süre içerisinde eve internet bağlatıp, telefonum için mobil internet paketi satın almak daha maliyetli çıktı.

Ben de ayda 10£ (~75TL) vererek kullandığım, İngiltere ve Türkiye numaralarıyla sınırsız konuşma, sınırsız SMS ve sınırsız mobil internet paketimi kullanmaya devam ettim.

Eve kablosuz internet bağlatmak yerine, bulunduğum yerde telefonumun hotspot (mobil internet paylaşımı) özelliğini açıyorum, evdeki bilgisayarları da şimdi o şekilde internete bağlıyorum.

İngiltere sim kartının Türkiye’de Londra IP’si alması

Hattımı Türkiye’de kullanırken telefonumda görünen ibare “Vodafone TR” fakat IP adresimin kaynağı Londra olarak gözüküyor.

Bilgisayarımın da IP adresi aynı şekilde İngiltere olarak gözüküyor. Mesela bu yazıyı İstanbul’da yazarken iplocation.com internet sitesinden kontrol ettiğimde aşağıdaki sonuç ortaya çıkıyor.

Durum böyle olunca, booking.comdaki aramalarda Türkiye’deki oteller de görünüyor ve rezervasyon yapılabiliyor.

“Türkiye’de kimler Wikipedia’ya girebiliyor, Booking.com’da rezervasyon yapıyor, PayPal kullanıyor?” yazısını okumaya devam et

İmza atmadan kira sözleşmesi yapmak, banka hesabı açmak, eve internet bağlatmak

Neden ıslak imza atmak zorundayız? Sözlü beyan ile anlaşma yapamaz mıyız?

Kimileri “o günler geçmişte kaldı, güven bitti,” kimileri de “kanunlara aykırı, hukuki değil” diyebilir. 

Fakat Dünya’nın bir köşesinde, sözlü beyanla anlaşma yapmak ve abonelik başlatmak olağan hale gelmiş durumda. 

Neresi burası?

Birleşik Krallık (Türkçede yaygın olarak kullanılan şekliyle İngiltere) “İmza atmadan kira sözleşmesi yapmak, banka hesabı açmak, eve internet bağlatmak” yazısını okumaya devam et

Trafik kurallarını ihlal ettiğinizde evdeki internetinizin hızı düşse

Dünya çapında hükümetlere, bankalara, sivil toplum kuruluşlarına ve medyaya güven tüm zamanların en düşük seviyesindeyken, “bireylerin” ne kadar güvenilir olduğunu ölçmek mümkün mü?

Farz edelim devlet her vatandaşına doğumuyla beraber 100 puan veriyor. İyi insan olursan puanın zamanla artıyor, kötü işler yaptıkça da azalıyor.

Trafik kurallarını ihlal ettiğinizde, faturalarınızı geç ödediğinizde, komşularınızla tartıştığınızda “güven puanınız” düşüyor.

Düşük puanlı bir vatandaş olduğunuz için devlet sizden daha fazla vergi alıyor, internet hızınızı düşürüyor, kamu çalışanı olamıyorsunuz, çocuğunuzu iyi okullara gönderemiyorsunuz.

Yüksek puanlı bir vatandaş olarak ise depozito ödemeden ev kiralayabilir, bankalardan düşük oranda faizle kredi alabilir, elektriği indirimli kullanabilirsiniz.

Sizce bu uygulama daha ahlaklı bireyleri, dolayısıyla da saygılı toplumları ortaya çıkarır mı?

Cevap: Yakında göreceğiz!

George Orwell’in 1984 distopyasından, Netflix’in Black Mirror dizisinden fırlamış bir bilim kurgu hikayesi gibi geliyor olabilir fakat bahsettiğim uygulama 2014 yılından beri 1.4 milyar insan üzerinde test ediliyor ve 2020 yılında da tamamen yürürlüğe girecek. “Trafik kurallarını ihlal ettiğinizde evdeki internetinizin hızı düşse” yazısını okumaya devam et